Social Icons

Featured Posts

czwartek, 7 czerwca 2018

Czy istnieje prawo naturalne?

Prawo naturalne - prawo przyrodzone, które posiadamy ze względu na sam fakt bycia człowiekiem. Prawa naturalnego nikt nam nie nadał, więc jest ono prawem niezbywalnym. Istnieje w świadomości człowieka. Prawo naturalne człowieka istniało zawsze, jednak po raz pierwszy zostało sformułowane w aktach stanowiących prawo w XVIII wieku. Uczyniono to niemal równocześnie w Ameryce w Deklaracji Niepodległości i we francuskiej Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela. W tych aktach prawnych za najważniejsze prawo naturalne uznano: prawo do życia, wolności, szczęścia i sprawiedliwości.

Jest to prawo, które istnieje nawet jeśli nie zostało oficjalnie potwierdzone przez władzę państwową i nie można go pozbawić żadnego człowieka, jest niezbywalne. Dziś postaram się odpowiedzieć na pytanie czy rzeczywiście można mówić o istnieniu czegoś takiego jak prawo naturalne?


Dlaczego prawo naturalne według mnie istnieje?

Argumenty, które za tym przemawiają są następujące:
  1. Ludzka moralność wykształciła się naturalnie na drodze ewolucji. Człowiek aby przerwać nauczył się dbać o siebie (instynkt przetrwania), o swoich krewnych (dobór krewniaczy) ale także nauczył się koegzystować z innymi ludźmi, także tymi niespokrewnionymi (teoria altruizmu odwzajemnionego). Dzięki wzajemnej współpracy ludzkość mogła przetrwać zdecydowanie bardziej, niż gdyby ludzie ciągle ze sobą walczyli i wyżynali się nawzajem. Jest to widoczne nawet na poziomie czysto biologicznym, istnieje empatia, a także odruchy moralne. Potrafimy współczuć, a kiedy widzimy coś co wydaje nam się niemoralne, niesprawiedliwe i krzywdzące dla drugiej osoby odczuwamy dyskomfort psychiczny.
  2. Wszystkie cywilizowane kraje, należące głównie do cywilizacji zachodniej, gdzie prawa człowieka są przestrzegane lepiej niż w innych regionach świata swój system prawny opierają na konstytucji lub podobnym akcie prawnym, regulującym najważniejsze zasady funkcjonowania społeczeństwa. W dodatku zasady te są bardzo podobne, praktycznie w każdym z tych aktów znajdziemy prawo do życia, wolności, własności, prawo do sprawiedliwego procesu, domniemanie niewinności czy wolność słowa. Jest to charakterystyczna cecha ustroju liberalnej demokracji, a także innych systemów opartych na zasadzie praworządności, "rządów prawa", takich jak monarchia konstytucyjna czy republika.
  3. Nie licząc ekstremizmów, większość filozofii, systemów moralnych i religijnych ma wiele punktów wspólnych. Za coś złego uznaje się wszelkie formy krzywdzenia innych ludzi jak morderstwo, pobicie, gwałt, pomówienie, kradzież, oszustwo itd.
  4. Nie zawsze prawo stanowione chroniło prawa człowieka - niewolnictwo, holocaust, zbrodnie stalinowskie i w ogóle działanie państw totalitarnych to przykłady, na niewłaściwe stosowanie prawa ustalonego przez państwo. Zupełnie inaczej wygląda to kiedy prawo stanowione pokrywa się z prawem naturalnym, jak w punkcie drugim. 

Jakie zatem są zasady prawa naturalnego?

Prawo naturalne stanowi, że każdy ma prawo do: życia, wolności i własnych wyborów, sprawiedliwości i osobistego szczęścia. Prawo to ma charakter jednostkowy, czyli dotyczy każdego człowieka jako jednostki. Jako, że tylko jednostka może odczuwać szczęście lub cierpienie i nikogo nie można wykluczyć. 

poniedziałek, 7 maja 2018

Minds, Steemit - alternatywne portale społeczenościowe

Dzisiejszy wpis będzie krótki, w zasadzie można powiedzieć, że czysto informacyjny. Otóż ze względu na kontrowersje związane z banowaniem kont na popularnych portalach społecznościowych takich jak Facebook, czy YouTube internauci w końcu zaczęli poszukiwać portali gwarantujących mniejszą cenzurę. Dlatego popularnością zaczynają się cieszyć portale oparte na tzw. blockchainie, czyli zdecentralizowana i rozproszona baza danych w modelu open source, technologii, która do niedawna była wykorzystywana przez tzw. kryptowaluty.



Portale te charakteryzuje większa anonimowość, wolność słowa oraz możliwość zarabiania na bycie aktywnym użytkownikiem przez zbieranie tzw. tokenów, które pełnią rolę kryptowalut, które można potem zamienić na prawdziwe pieniądze w kantorach internetowych. Obecnie najbardziej popularne portale tego typu to Minds.com oraz Steemit.com.

niedziela, 8 kwietnia 2018

Polecana literatura

Pozwolę sobie przedstawić trochę pozycji książkowych z kategorii odpowiadających tematyce bloga, które warto przeczytać.



Psychologia:

  • "Wywieranie wpływu na innych", Robert Cialdini
  • "Inteligencja emocjonalna", Daniel Goleman
  • "50 największych mitów psychologii popularnej", Scott. O. Lilienfeld
  • "Pułapki myślenia. O myśleniu szybkim i wolnym.", Daniel Kahneman
  • "Sztuczki umysłu", Derren Brown
  • "Emocje ujawnione", "Kłamstwo i jego wykrywanie w biznesie polityce i małżeństwie", Paul Ekman
  • "Psychologia ewolucyjna", "Ewolucja pożądania", David M. Buss
  • "Mózg kobiety", "Mózg mężczyzny", Louann Brizendine
  • "Jej niezależny umysł, psychologia ewolucyjna kobiet", Anne Campbell
  • "Mentalizm, kompendium wiedzy", Krzysztof Galos
  • "Psychopaci są wśród nas", Robert D. Hare
  • "Pokonaj depresję, stres i lęk czyli terapia poznawczo-behawioralna w praktyce", Stephen Briers
  • "Nawyk samodyscypliny", Neil Fiore
  • "Techniki manipulacji", Sergiusz Kizińczuk
  • "Samolubny gen", Richard Dawkins
  • "Wojny plemników", Robin Baker
  • "W co grają ludzie", Eric Berne



  • Ekonomia:
    • "Ekonomia w jednej lekcji", Henry Hazlitt
    • "Co widać i czego nie widać", "Harmonie ekonomiczne", Frederic Bastiat
    • "Zasady ekonomii", Carl Menger
    • "Ludzkie działanie", "Teoria pieniądza i kredytu", "Socjalizm", "Kalkulacja ekonomiczna w socjalizmie", Ludwig von Mises
    • "Pieniądz i kryzysy", Friedrich August von Hayek 
    • "Złoto, banki i ludzie - krótka historia pieniądza", "Wielki Kryzys w Ameryce", "Tajniki bankowości", Murray Rothbard
    • "Pieniądz, kredyt bankowy i cykle koniunkturalne", Jesus Huerta de Soto
    • "Wolny wybór", Milton Friedman
    • "Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów", Adam Smith
    • "Ekonomia stosowana", Thomas Sowell
    • "Ekonomia dla normalnych ludzi. Wprowadzenie do szkoły austriackiej", Gene Callahan
    • "Wojna o pieniądz", Song Hongbing
    • "Tragedia euro", Philip Bagus
    • "Austriacka Szkoła Ekonomii dla inwestorów", Mark Skousen
    • "Ja ołówek", Leonard Read
    • "Międzyrynkowa analiza kursów walutowych", Ashraf Laidi 
    • "Walka z monopolem czy z konkurencją?", Dominick T. Armentano 
    • "Giełda, kredyt, kapitał. Fundamenty rynku papierów wartościowych", Fritz Machlup

    Historia i polityka:
    • "Ślepy tor. Ideologia i polityka Lewicy 1789-1984", Erik von Kuehnelt-Leddihn
    • "Liberalizm w tradycji klasycznej", Ludwig von Mises
    • "Droga do zniewolenia", "Konstytucja wolności", Friedrich August von Hayek
    • "O nową wolność. Manifest libertariański", "Etyka wolności", Murray Rothbard
    • "Atlas zbuntowany", "Hymn", "Kapitalizm. Nieznany ideał", "Powrót człowieka pierwotnego", Ayn Rand
    • "Rynek i wolność", Linda Tannehill, Morris Tannehill
    • "Libertarianizm", David Boaz
    • "Demokracja. Bóg, który zawiódł", Hans Hermann Hoppe
    • "To nie musi być państwowe", Jakub Woziński
    • "Czarna księga komunizmu", Stéphane Courtois, Nicolas Werth, Jean-Louis Panné, Andrzej Paczkowski
    • "Książę", Niccolo Machiavelli
    • "Sztuka wojny", Sun Tzu

    Logika, teoria gier:
    • "Logika dla opornych", Krzysztof Wieczorek
    • "Sztuka strategii. teoria gier w biznesie i życiu prywatnym", Barry J. Nalebuff, Avinash K. Dixit

    sobota, 31 marca 2018

    Wesołych Świąt Wielkanocnych

    Z okazji Świąt Wielkanocnych życzę wszystkim czytelnikom szczęścia, zdrowia, udanych świąt w gronie rodzinnym i samych sukcesów w życiu. 



    środa, 14 marca 2018

    Reżimowa niepewność a gospodarka

    Prawa człowieka nie dość, że są niezwykle istotne z punktu widzenia moralności i empatii, mają także ogromny wpływ na gospodarkę. Bo tylko w systemie prawnym gwarantującym prawa obywatelskie, wolność i prawo do własności prywatnej opłaca się rozwijać, inwestować i pomnażać kapitał.



    Istota praworządności w kontekście gospodarczym 

    Tylko w systemie gwarantującym prawa jednostki gospodarka może się rozwijać i w ogóle funkcjonować. Dzieje się tak z prostej przyczyny. Kiedy brakuje gwarancji tych praw, jak jest np. w przypadku państw totalitarnych, brakuje motywacji do twórczego i przedsiębiorczego działania. Przykładowo nikomu nie opłaca się podjąć długofalowej inwestycji jeśli ma świadomość, że władza może na drugi dzień skonfiskować cały jego majątek albo może zostać aresztowany i skazany za niewinność bez wyroku sądowego, bez żadnego udowodnienia mu winy. W zasadzie nie opłaca się nawet zdobywać wykształcenia, doświadczenia czy podejmować się jakiegokolwiek rozwoju osobistego, skoro w każdym momencie cały ten wysiłek może zostać całkowicie zniweczony, w jednej chwili. A właściwie, nie warto w ogóle tak żyć, w ciągłym strachu, że możliwe, że już za chwilę można zostać bezkarnie zniszczonym, całkowicie legalnie bez żadnej możliwy obrony czy możliwości uchronienia się. Dlatego np. masa ludzi uciekała z ZSRR do USA i krajów Europy zachodniej. Problem ten to tzw. reżimowa niepewność.

    Zjawisko to daje o sobie znać nie tylko kiedy brakuje odpowiedniego prawa, które chroni wszystkich obywateli, ale także gdy istnieje ryzyko, że porządek prawny może się zmienić na taki, który przestaje respektować prawa obywatela. Dlatego tak ważną rolę odgrywa konstytucja, która zabezpiecza najbardziej fundamentalne prawa jak prawo do życia, wolność osobistą, prawo do dochodzenia sprawiedliwości na drodze sądowej, domniemanie niewinności, prawo do rzetelnego procesu i obrony, wolność słowa, prawo do własności prywatnej itd.

    W mniejszej skali problem reżimowej niepewności zachodzi nawet w państwie demokratycznym. Stwarzać go może np. nadmierna biurokracja, niejasne przepisy, czy zbyt duża skłonność partii rządzącej do podwyższania podatków. To odstrasza przedsiębiorców i inwestorów i powoduje odpływ kapitału do państw o przyjaźniejszym klimacie politycznym i gospodarczym.

    piątek, 16 lutego 2018

    Zjawisko paniki moralnej

    Panika moralna – to zjawisko nagłego rozprzestrzeniania się niepokoju społecznego, spowodowanego zagrożeniem istotnych dla społeczności wartości. Nieopanowana potrafi niesamowicie namieszać w życiu i funkcjonowaniu społeczeństwa.



    Moralna panika powstaje na styku mediów, opinii publicznej, grup interesu i władz. Panika moralna powstaje zazwyczaj wokół sytuacji niespotykanej, niepopularnej aktywności społecznej, budzącej wątpliwości co do swojego społecznego i moralnego charakteru. Może powstać nawet wokół mało kontrowersyjnej sprawy, jeśli tylko istnieje sprzyjające podłoże społeczne (fobie czy uprzedzenia), a sprawa zostanie zauważona i nagłośniona przez media masowe.

    Wraz z paniką moralną następuje wzrost "publicznej nerwowości". Odbiorcy komunikatów medialnych mają wrażenie, iż dane zjawisko jest faktycznie istotnym problem bezpośrednio ich dotykającym. Ostatnim etapem jest włączenie opinii osób uznanych za ekspertów w danej dziedzinie, publikacja raportów i ekspertyz, a także możliwych rozwiązań danego problemu lub informacji o podjętych działaniach. Rośnie presja społeczna na mocniejszą infiltrację danego zjawiska i wyraźniejsze działanie danych służb bądź rządu. Budowanie w społeczeństwie atmosfery niepewności i strachu może mieć na celu odwrócenie uwagi od spraw istotnych i może być wykorzystywane przez strony polityczne.

    Przykłady moralnej paniki

    Kilka znanych przypadków tego zjawiska:

    Makkartyzm - Ogólna nazwa działań politycznych, pozbawionych skrupułów metod śledczych oraz tworzenia atmosfery strachu i podejrzeń, w walce z „wewnętrznym zagrożeniem komunistycznym” w latach 1950-1954 w Stanach Zjednoczonych. Nazwa pochodzi od senatora Josepha Raymonda McCarthy’ego, który zainicjował kampanię na rzecz badania lojalności pracowników administracji rządowej, szkół wyższych, wojska i innych instytucji życia publicznego oraz przeciwdziałania „infiltracji komunistycznej” wśród tych grup społecznych. Większość oskarżonych okazała się jednak nie być szpiegami, a dowody przeciw wielu z nich były niewiarygodne. Samonapędzający się mechanizm działania komisji McCarthy’ego zaniepokoił w końcu samych jego inicjatorów z kół rządowych, którzy doprowadzili do publicznego ujawnienia sposobu jej działania.

    Satanic Panic - Panika z lat 80-tych w USA na temat rzekomej epidemii wykorzystywania dzieci do rytuałów satanistycznych. Jej efektem było niesłuszne oskarżenie wielu niewinnych ludzi, a nawet niesłuszne skazania na wyroki więzienia, które zostały następnie cofnięte. Na rzekome tysiące ofiar rytuałów satanistycznych w zaledwie kilku przypadków stwierdzono przestępstwo w dodatku nawet niezwiązane z rytuałami okultystycznymi.

    Panika HIV z lat 80-tych - Jako że społeczeństwo z początku nie posiadało zbyt dużej wiedzy na temat HIV i AIDS, kiedy ten temat wypłynął w latach 80-tych, zainicjowało to niemałą panikę. Pokłosiem było m. in. stygmatyzowanie homoseksualistów (początkowo sądzono, że stanowią oni znaczną większość nosicieli) i rozpowszechnienie się wielu nieprawdziwych mitów na temat HIV i AIDS.

    Sprawa "Wampira z Zielonej Góry"- w okolicach rok 2010 r. w Zielonej Górze i w ogóle w całym woj. lubuskim panowała psychoza strachu. Policja poszukiwała groźnego seryjnego gwałciciela, który napadł już wiele kobiet. Media informowały o sprawie nieustannie, rozrysowano profil pamięciowy sprawcy, zyskał sobie już nawet pseudonim "Wampir z Zielonej góry". Kobiety bały się wychodzić z domu, przestępca wciąż pozostawał nieuchwytny. Jak się jednak okazało gwałciciel ten.... nie istnieje. Wyszło na jaw, że kilkanaście kobiet które miały być rzekomymi ofiarami "Wampira" po prostu zmyśliło historię. Jak sprawa stała się medialna, kolejne kobiety zaczęły składać kolejne fikcyjne zawiadomienia gwałtu. Dlaczego? Jak tłumaczył znany polski kryminolog prof. Brunon Hołyst: "Dla osiągnięcia pewnej satysfakcji, że są ofiarami gwałcicieli, że mogą zaistnieć w percepcji społeczeństwa miejscowego, że ta sprawa doda im jakiejś chwały".

    Gra w Niebieskiego Wieloryba - Rzekoma gra, która namawia młodzież do wykonywania różnych zadań a ostatecznie do popełnienia samobójstwa. Sprawa w Polsce zrobiła się na tyle głośnia, że zaangażowało się w nią Kuratorium Oświaty i prokuratura. Jak się jednak okazało, coś takiego jak gra "Niebieski Wieloryb" zwyczajnie nie istnieje. Plotka rozeszła się prostą metodą "głuchego telefonu". Wpierw napisała o nim rosyjska gazeta Novaya Gazeta, potem brytyjski The Sun, a potem masa polskich portali, kopiując jedne od drugich.

    sobota, 20 stycznia 2018

    Państwo, kraj i naród - rozróżnienie pojęć

    Te trzy słowa z tytułu bardzo często są ze sobą mylone. Dlatego w dzisiejszym wpisie pokrótce je objaśnię.



    Państwo -  forma organizacji społeczeństwa mająca monopol na stanowienie i wykonywanie prawa na określonym terytorium. Ma zdolność do nawiązywania i utrzymywania stosunków dyplomatycznych z innymi państwami. Krótko mówiąc termin państwo oznacza po prostu władzę. Pojęcie to wydaje się być prawie że tożsame z terminem "rząd", z tymże w państwie demokratycznym istnieje trójpodział władzy, podział na władzę ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą oraz istnieją określone służby państwowe. Na państwo składa się całość: rząd, parlament, prezydent, wojsko, sądownictwo, policja, prokuratura, służby specjalne i rozmaite urzędy.

    Pierwszy raz pojęcia "państwo" w jego ogólnym znaczeniu użył – Niccolo Machiavelli. Podstawą do ukształtowania się tego pojęcia w innych językach stało się wówczas włoskie słowo "la stato", pochodzące z języka łacińskiego od słowa "status". Ostatecznie termin ten na określenie państwowej organizacji pojawił się w XVI wieku. Wcześniej używano odmiennych pojęć. W starożytnej Grecji używano terminu "polis" - miasta-państwa, Rzymianie używali słów "republika" (rzecz publiczna) i "imperium", w średniowieczu używano głównie określenia "regnum" - królestwo 


    Kraj - obszar geograficzny, ojczyzna, kraina geograficzna. Pojęcie bardzo często mylone z państwem. Zasadnicza różnica polega na tym, że państwo to termin bardziej polityczny, a kraj - geograficzny. W skrócie państwo to władza, a kraj to ziemia. Sam termin "kraj" wywodzi się od słowa "kraina".


    Naród - wspólnota o podłożu etnicznym, gospodarczym, politycznym, społecznym i kulturowym wytworzona w procesie dziejowym, przejawiająca się w świadomości swych członków. Naród stanowią np. Polacy, Włosi, Czesi, Holendrzy, Brazylijczycy, Australijczycy itd. Dany naród może istnieć nawet jeśli nie posiada własnego państwa i kraju, przykładem mogą tu być Żydzi przed powstaniem współczesnego Izraela czy Ormianie. Wówczas mówimy o tzw. diasporze - narodzie żyjącym w rozproszeniu.