Social Icons

czwartek, 17 października 2013

Syndrom gotującej się żaby

Przed wielu laty francuscy naukowcy przeprowadzili dość okrutny eksperyment: wrzucili do wrzątku żywą żabę. Płaz, bardzo poparzony, wyskoczył z naczynia i uratował swoje życie. Reakcja żaby była naturalna i logiczna.
W drugiej części doświadczenia wrzucono żabę do zimnej wody, którą następnie powoli podgrzewano. Okazało się, niestety, że tym razem żaba zamiast uciekać siedziała w garze do samego końca i została ugotowana, bo zmiany zachodziły powoli.
Wnioski z eksperymentu są następujące: żaba jako zwierze zmiennocieplne, czuła się dobrze w coraz cieplejszej wodzie, stopniowe podnoszenie się temperatury zwiększało jej komfort, później ją oszołomiło. Żaba ugotowała się, gdyż jej mechanizmy obronne nastawione są na wykrywanie różnic temperatur, a nie na stopniową zmianę.
Podobnie jest z ludzką psychiką: łatwiej zwrócić uwagę na to, co jest zmianą nagłą niż na powolnie przybierające na sile procesy destrukcyjne.

Syndrom gotującej się żaby w manipulacji

Ten mechanizm może być łatwo wykorzystany w manipulacji. Jak już wspominałem w innym wpisie manipulacja działa najlepiej wtedy, gdy ofiara jej nie dostrzega, w tym przypadku nie zauważa że jest "gotowana". Kropla drąży skałę częstym spadaniem.

Przykłady stosowania SGSŻ:
  • manipulacja w związku - gdyby Twoja druga połówka niepodziewanie zrobiła Ci coś bardzo złego jak zdrada, czy użycie przemocy twoja reakcja byłaby natychmiastowa. Jednak jeśli na początku było bardzo dobrze, a następnie stopniowo coraz gorzej, możesz nawet nie zauważyć kiedy zaczniesz trwać w toksycznym związku
  • zmiany dokonywane przez Rząd - nagła i znaczna podwyżka podatków powoduje że ludzie wychodzą na ulicę, zaczynają protestować a władza traci poparcie. Tymczasem gdy podatki podnosi się stopniowo w dużych odstępach czasu, zaczynając od tych najmniej odczuwalnych jak akcyza, obywatele na długo bez sprzeciwu pozwalają sięgać sobie do kieszeni
  • budowa totalitaryzmu - idealny przykład z historii to powstanie III Rzeszy. Hitler nie od razu jawił się jako bezwzględny tyran, zdolny do największych zbrodni na drodze do przejęcia władzy nad światem. Zanim rozpoczął się holocaust, czy wybuchła II Wojna Światowa Hitler zdobył poparcie w Niemczech jako polityk, który chce zmienić fatalną sytuację gospodarczą kraju. Początkowo nawet antysemicka retoryka przybierała jedynie postać słowną, z czasem powstały ustawy norymberskie, zaczęły się prześladowania, jak Noc Kryształowa, i tak stopniowo do podjęcia decyzji  o "ostatecznym rozwiązaniu kwestii żydowskiej". Również plany wojenne nie były na początku jasno przedstawione, Hitler długo utrzymywał że jest za pokojem, a przygotowania zbrojne służą jedynie do zabezpieczenia kraju przed niebezpieczeństwem ze strony ZSRR.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz