Social Icons

czwartek, 12 grudnia 2013

Efekt aureoli

Zastanawiałeś/aś się kiedyś dlaczego ładni mają w życiu łatwiej, dlaczego tak ważne jest pierwsze wrażenie albo czemu ludziom inteligentnym łatwiej wybacza się ich wady? Wszystko to dzięki tzw. efektowi aureoli, zwanego też efektem halo lub efektem galatei. Tak nazywa się tendencję do automatycznego przypisywania cech osobowościowych (pozytywnych lub negatywnych) na podstawie pozytywnego lub negatywnego wrażenia (tu czasem używa się określenia efekt golema). Innymi słowy widząc jedną pozytywną cechę drugiej osoby, podświadomie przypisujemy mu inne pozytywne atrybuty. Np. widzimy osobę atrakcyjną fizycznie i automatycznie odnosimy wrażenie że pewnie jest też sympatyczna, dobra i życzliwa.

Najczęstsze cechy wywołujące efekt aureoli

  1. Atrakcyjność/nieatrakcyjność fizyczna - Współczesne badania pokazują wyraźnie zakres i siłę, z jaką atrakcyjność fizyczna jednostki wpływa na nasz sposób jej postrzegania. Reagujemy po prostu w sposób automatyczny na atrakcyjną kobietę lub mężczyznę nadając im pozytywne cechy. Nie zdajemy sobie sprawy, że nadajemy atrakcyjnym fizycznie osobom także takie cechy jak utalentowanie, sympatyczność, uczciwość, inteligencja i wiele innych pozytywnych, tylko dlatego właśnie, że fizycznie są one dla nas atrakcyjne. Przykładowo: przystojni kandydaci na posłów uzyskują większe ilości głosów, wygląd kandydata do pracy wpływa na jego szanse zatrudnienia, nauczyciele postrzegają ładniejszych uczniów jako mądrzejszych od uczniów brzydszych. W badaniach tych nie stwierdzono różnic między płciami - zarówno mężczyźni jak i kobiety reagują pozytywniej na osoby ładniejsze.
  2. Mądrość/głupota - Osoby inteligentne od zawsze wzbudzały sympatię i szacunek. Nawet jeśli taki człowiek jest pełen wad i przywar jego intelekt przeważa nad wszystkim. Warto zwrócić tu też uwagę na efekt pierwszego wrażenia. Czyli jeśli ktoś kogo wcześniej nie znaliśmy zabłyśnie swoją mądrością (choćby w jakieś jednej dziedzinie) już zaczynamy go lubić. Z kolei jeśli zrobi coś głupiego od razu buduje negatywny obraz na swój temat i musi w przyszłości to nieźle nadrabiać.
  3. Dobro/zło - Kiedy widzimy że ktoś zrobił jeden dobry uczynek wywołuje w nas bardzo pozytywne uczucia pomimo że nie wiemy czy często tak postępuje i czy ogólnie jest moralnie dobrą osobą. 

Efekt aureoli w manipulacji, perswazji, marketingu

Czy tym psychologicznym efektem można manipulować? Jak najbardziej, chociaż częściej jest wykorzystywany raczej w perswazji i sugestii niż manipulacji jako takiej. Przykładem może być wywieranie pierwszego dobrego wrażenia np. przy rozmowie kwalifikacyjnej, na pierwszej randce, czy w pierwszym dniu nowej pracy. Wtedy staramy się być "najlepszym sobą" jakim potrafimy. Ubieramy się ładnie, staramy się mówić mądrze i ciekawie, nie odsłaniamy swoich wad itd. Efekt aureoli ma swoje zastosowanie także w marketingu i sprzedaży np. ładne opakowanie sugeruje nam że znajdziemy w nim produkt dobrej jakości. Przykładem manipulowanie efektem halo może być sytuacja w której ktoś próbując Ci się przypodobać przybiera cechę dla Ciebie istotną. Np. wie że cenisz sobie w ludziach skromność, więc udaje że jest skromny wiedząc że wtedy automatycznie przypiszesz mu inne zalety np. dobroć, tolerancyjność, wyrozumiałość.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz