Social Icons

środa, 29 stycznia 2014

Wykorzystanie antyautorytetu - potężna metoda manipulacji w polityce (i nie tylko)

Dziś będzie kolejny wpis o manipulacji albo raczej konkretniej o socjotechnice, bo tę technikę najczęściej i najskuteczniej stosują politycy, media i różnego rodzaju organizacje związane z jakąś ideologią względem społeczeństwa.

Reguła antyautorytetu (jeśli tak to można nazwać) jest bardzo podobna do reguły autorytetu, właściwie działa na tej samej zasadzie, jest jednak o wiele bardziej zmyślna, silniejsza a jednocześnie mniej zauważalna przez odbiorcę.
Jeśli chodzi o regułę autorytetu to myślę że jest na tyle zrozumiała, że nie trzeba jej zbytnio tłumaczyć, już sama nazwa wyjaśnia o chodzi. Po prostu jeśli chcemy kogoś przekonać do naszej racji jako argument powołujemy się na zdanie osoby uznawanej za autorytet (np. słynnego pisarza, naukowca, lekarza, ekonomisty, noblisty, bohatera narodowego itd.) np. przez podanie jego cytatu lub odesłanie do jego książki, publikacji itp. Sama reguła autorytetu jest bardziej techniką perswazji niż manipulacji, zazwyczaj mieści się w zwykłej retoryce i argumentacji, zwłaszcza jeśli trafnie dopasujemy dany argument pod właściwe badania historyczne, naukowe, ekonomiczne, psychologiczne itp. mówiąc prościej nasze zdanie ma swoje potwierdzenie dowodami i udokumentowanymi badaniami.

Inaczej ma się sprawa przy używaniu antyautorytetu, tutaj mamy do czynienia z silnym oddziaływaniem na podświadomość człowieka, wpływaniu na jego myśli i system wartości, postrzeganie świata, technika ta umiejętnie używana w dłuższym okresie czasu potrafi nawet zmienić cały światopogląd odbiorcy, dlatego jest tak chętnie i często stosowana przez polityków szukających elektoratu czy też po prostu przez zwolenników danej idei, chcących przekonać do swojej racji jak największą liczbę ludzi.

Na czym ona polega?
Tak jak przy regule autorytetu powołujemy się na autorytety tak tu powołujemy się na antyautorytety, antywzorce, wszystko co przywołuje najbardziej negatywne skojarzenia żeby obniżyć prestiż, pogląd naszego oponenta, np. przeciwnika politycznego. Innymi słowa staramy się w odbiorcach wywołać skojarzenie naszego przeciwnika z antyautorytetem.

Kto może być antyautorytetem?

Skoro za autorytety uznaje się osoby wybitne, antyautorytetami stają się osoby które okryły się złą sławą. Idealnym przykładem jest Adolf Hitler, który przeszedł do historii jako zbrodniarz wojenny, ludobójca, inicjator II Wojny Światowej, jednocześnie w kulturze stał się swego rodzaju symbolem zła, okrucieństwa, despotyzmu i przemocy. Na pytanie "podaj przykład bardzo złego człowieka" wielu ludzi w pierwszej chwili myśli właśnie o Hitlerze. Słysząc słowo "Hitler" przychodzą nam do głowy same negatywne skojarzenia: wojna, śmierć, cierpienie, totalitaryzm, nienawiść, agresja itd. Podobne skojarzenia wywołuje również Józef Stalin czy inni słynni zbrodniarze jak Mao Tse-Tung, czy Pol Pot.
Takimi antywzorcami mogą być nie tylko konkretne osoby ale także związane z nimi partie polityczne (jak NSDAP), ideologie (nazizm, komunizm, faszyzm), służby specjalne (np. NKWD, SS, Gestapo) czy całe państwa (III Rzesza Niemiecka, ZSRR, czy choćby obecna Korea Północna).

Jak wykorzystuje się antyautorytety w manipulacji

Wyobraźmy sobie że w podręczniku do historii znaleźliśmy cytat Adolfa Hitlera: "trawa jest zielona". Czy to oznacza że każdy kto uważa że trawa jest zielona jest nazistą i zwolennikiem Hitlera? Wniosek jest oczywisty i brzmi NIE. Tymczasem w sporach politycznych bywają takie sytuacje w których jeden polityk zarzuca drugiemu że w jakieś sprawie np. istnienia i funkcjonowania związków zawodowych ma taki sam pogląd jak Hitler. W ten sposób stara się utożsamić pogląd przeciwnika z czymś co kojarzy się negatywnie, w tym przypadku z nazizmem i Hitlerem. A ponieważ większość ludzi nie chce mieć poglądów jak Hitler, podświadomie dany pogląd kojarzy się negatywnie.

Konkretne przykłady wykorzystywania antyautorytetu

Przykładowe wykorzystanie opisywanej metody manipulacji:
  • Konflikt lewicy z prawicą - lewica za wszelką cenę stara się utożsamiać prawicowych, konserwatywnych polityków z faszystami, rasistami, seksistami, ksenofobami itd. Z kolei prawica robi wiele, żeby wszystko co lewicowe (nawet kierunki demokratyczne jak socjaldemokracja czy socjalliberalizm) kojarzyło się ludziom z komunizmem, polityką i zbrodniami ZSRR itd.
  • Spór co do umiejscowienia poglądów Hitlera na scenie politycznej - narodowy socjalizm (nazizm) łączył w sobie elementy zarówno nacjonalizmu (charakterystycznego dla skrajnej prawicy) jak i gospodarczego socjalizmu (utożsamianego głównie z lewicą) w dodatku propagował zarówno poglądy antykomunistyczne jak i antykapitalistyczne. Dlatego też istnieje spór między prawicą i lewicą, czy Hitler był bardziej "prawicowy" czy "lewicowy", w końcu większość polityków wolałoby nie mieć go po "swojej" stronie
  • Zwolennicy całkowitego zakazu aborcji przypominają że pierwszym którym zalegalizował ten zabieg był Lenin w 1920 roku, a drugim Hitler, który w dodatku był pierwszym który zalegalizował aborcję w Polsce (chociaż niektórzy zapominają że w III Rzeszy aborcja była legalna tylko w stosunku do Żydów, Słowian, Romów i niepełnosprawnych, a za wykonanie aborcji na Niemce groziła kara śmierci)
  • Kościół i inne instytucje/organizacje religijne starają się utożsamiać ateizm z ... i tu mamy całą masę: komunizmem, satanizmem, cynizmem, amoralnością, nihilizmem, i ogólnie pojętym "złem"
  • Osoby o poglądach antyklerykalnych często utożsamiają Kościół z działaniem Inkwizycji, krucjatami i innymi niechlubnymi działaniami które miały miejsce w przeszłości
  • Termin "goebbelsowska propaganda" - określenie nawiązujące do Joseph'a Goebbels'a, ministra propagandy w rządzie Hitlera i jego działalności propagandowej w III Rzeszy. Termin ten jest używany w polityce gdy zarzuca się komuś kłamstwa, manipulacje, sianie propagandy itp. 
  • Przeciwnicy kary śmierci utożsamiają ją często ze średniowieczem, stosowaniem brutalnych kar za mniejsze przestępstwa, torturami oraz państwami totalitarnymi, używaniem tej kary do likwidowania przeciwników politycznych, nawet jeśli trwa dyskusja o wprowadzeniu kary śmierci tylko dla najgroźniejszych i najbardziej brutalnych morderców.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz