Social Icons

poniedziałek, 18 sierpnia 2014

Opodatkowanie najbiedniejszych w Polsce

Podobno jedną z podstawowych funkcji państwa jest zapewnienie obywatelom pewnego minimum socjalnego niezbędnego do przeżycia. Tymczasem najbiedniejsi Polacy jedyne czego mogą być głównie pewni to konieczność wywiązania się z obciążeń podatkowych, które w dodatku systematycznie rosną.

Kwota wolna od podatku w Polsce

Kwota wolna od podatku to kwota rocznego dochodu niepowodującego obowiązku zapłaty podatku dochodowego. W Polsce wynosi ona 3091,00 zł.

W porównaniu z innymi państwami jest to kwota wyjątkowo niska, co możemy zobaczyć na poniższej tabeli:

Kraj
Kwota wolna od podatku
 Niemcy33 902 zł
 Wielka Brytania50 600 zł
 Francja25 066 zł
 Austria45 870 zł
 Finlandia67 137 zł
 Polska  3 091 zł
Źródło: worldwide-tax.com
 

Tak wygląda to na tle bogatych krajów zachodnich. A jak wygląda to na tle krajów biednych? Również bardzo marnie:

Kraj
Kwota wolna od podatku
 Kolumbia45 172 zł
 Namibia14 250 zł
 Tajlandia14 040 zł
 Botswana12 384 zł
 Zambia12 878 zł
 Maroko11 127 zł
 Tanzania7 408 zł
 Polska  3 091 zł
Źródło: Ernst&Young, Worldwide Personal Tax Guide

Co to oznacza w praktyce? 


Po pierwsze: to że Polacy nawet żyjący na granicy ubóstwa muszą zapłacić podatek dochodowy, co zostało zobrazowane na wykresie i tabeli poniżej:


































Po drugie: podatek dochodowy uderza głównie w najbiedniejszych, o czym pisałem już kiedyś w wpisie Ukryte podatki. Dzieje się tak dlatego, że od rocznego dochodu nie odlicza się po prostu 18%, a 18% minus kwota zmniejszająca podatek stanowiąca 556,02 zł. Kwota wolna od podatku wynosi 3091 zł, ponieważ przy takim właśnie dochodzie podatek do zapłacenia wynosi 0 zł (18% * 3091 zł – 556,02 zł = 0,36 zł, po zaokrągleniu 0 zł). Tak więc im wyższa kwota wolna od podatku tym więcej zostanie w kieszeni podatnika (przez większą kwotę zmniejszającą podatek), a im niższa tym więcej wyniesie podatek. 
 Ktoś jednak byłby teraz przypomnieć, że 18% to tylko pierwsza stawka PIT, ale przecież lepiej zarabiający płacą drugą stawkę czyli 32%. Należy pamiętać że każdego roku liczba obywateli łapiących się na 32% podatku dochodowego waha się w granicach 1-2%, a więc ponad 98% Polaków obejmuje stawka PIT w wysokości 18%. Poza tym stawka 32% obejmuje jedynie nadwyżkę dochodów przekraczających 85 528 zł, a nie cały dochód. 

Wysokość podatku dochodowego w praktyce

Według statystyk GUS, przeciętna miesięczna pensja w Polsce wynosi obecnie 3823 zł. W skali roku wynagrodzenie przeciętnego Polaka osiąga więc wartość 45 876 zł. Ta statystyka jest jednak jednak mocno przekłamana, ponieważ wlicza się do niej jedynie zatrudnionych w firmach zatrudniających co najmniej 10 osób (zaledwie 34% wszystkich zatrudnionych). Ale o tym napiszę trochę później.  

Zamiast tego kilka ciekawych przykładów z rocznym dochodem wynoszącym 45 876 zł (rzekoma polska średnia krajowa)

Kraj
Kwota wynagro-
dzenia
 Najniższa stawka PIT
Kwota wolna od podatku
Podatek do zapłatyEfektywna stopa opodatkowania
 Niemcy45 876   14%33 902 zł   1 676 zł      4%
 Wielka Brytania   20%50 600 zł          0 zł      0%
 Francja   5,5%25 066 zł   1 145 zł      2%
 Austria 36,5%45 870 zł          2 zł0,005%
 Finlandia  6,5%67 137 zł          0 zł       0%
 Kolumbia  19%45 172 zł      134 zł    0,3%
 Namibia  18%14 250 zł   5 693 zł     12%
 Tajlandia   5%14 040 zł   1 592 zł       3%
 Botswana   5%12 384 zł   1 675 zł       4%
 Maroko 10%11 127 zł   3 475 zł       8%
 Tanzania   2%  7 408 zł      769 zł       2%
 Polska  18%  3 091 zł   7 701 zł     17%

Jak widzimy z powyżej tabeli w takiej Wielkiej Brytanii, pomimo iż najniższa stawka PIT wynosi 20% (a więc o 2% więcej niż w Polsce) przy dochodzie 45 876 obywatel nie zapłaci podatku dochodowego, w Austrii z kolei chociaż pierwsza stawka PIT to aż 36,5% obywatel przy takim dochodzie zapłaci 2 zł podatku, a Polak z takim dochodem zapłaciłby całe 7 701 zł. A wszystko przez to że kwota wolna od podatku jest u nas nawet kilkunastokrotnie niższa w porównaniu z innymi krajami.

Zamrożenie kwoty wolnej od podatku, czyli sposób na niewidoczną podwyżkę podatku dochodowego

Praktycznie każdego roku mamy do czynienia z podwyższeniem płacy minimalnej (a już zwłaszcza w roku, w którym wypadają ważne wybory). Tymczasem dla osób najmniej zarabiających o wiele korzystniejsze byłoby znaczne podwyższenie kwoty wolnej od podatku, nie mówiąc już o całkowitej likwidacji podatku dochodowego. Takie rozwiązanie w dodatku byłoby zdecydowanie lepsze dla gospodarki, ponieważ zostałoby więcej pieniędzy w kieszeniach podatników, w dodatku płaca minimalna zwiększa poziom bezrobocia.

Dlaczego zatem politycy chętnie podwyższają płacę minimalną a nie kwotę wolną od podatku? 
Po pierwsze: dlatego że płaca minimalna jest kryterium bardziej widocznym dla ludzi, stwarza pozory że od tego roku nikt nie zarobi mniej od danej sumy. Ale nie należy przecież zapominać, że liczy się ile pieniędzy pracownik dostanie "do ręki" oraz o tym że płaca minimalna nie obejmuje wszystkich umów o pracę. 
Po drugie: jest to przeniesienie odpowiedzialności na przedsiębiorców, to oni mają się martwić skąd brać pieniądze na koszty pracy swoich pracowników a nie rząd, który musiałby się głowić jak domknąć budżet z mniejszymi wpływami z podatku dochodowego.
Po trzecie w końcu: zamrożenie kwoty wolnej od podatku to w praktyce podwyżka podatku dochodowego. Dzieje się tak dlatego iż ciągle występująca inflacja powoduje spadek wartości pieniądza i wzrost cen dóbr i usług, czyli za tę samą sumę można kupić mniej. 

A jak kształtowała się kwota wolna od podatku w ostatnich latach?

Od roku 2009 kwota nie została podwyższona (i w 2015 też nie będzie jej podwyższenia). Mamy więc gotowy sposób rządu na podwyższanie podatku dochodowego co roku, bez konieczności przyjęcia ustawy, w sposób niewidoczny dla przeciętnego obywatela. Ostatnio kwota wolna od podatku została podwyższona w 2009 roku, z 3089 do 3091 zł :). I jeszcze w roku 2003 wynosiła ona 2789,89 zł. Jak widać także przed 2009 waloryzacja KWoP była wyjątkowa niska. 

Tak wygląda porównanie wzrostu kwoty wolnej od podatku w Polsce i w Anglii:

































Widać różnicę prawda?

Podatek dochodowy to nie jedyny podatek

Jak już pisałem Polak żyjący poniżej minimum socjalnego a nawet tzw. minimum egzystencji musi zapłacić podatek dochodowy. A to nie koniec. Wydając sumę która mu została zapłaci jednocześnie jeden z podatków pośrednich (VAT, akcyza itd.). Trochę dokładniej opisałem to w wpisie Wszyscy płacą podatki. Nie wspominając o inflacji i tym podobnych ukrytych formach opodatkowania. 

Biedę można zmniejszyć.... statystyką

Jak już pisałem wcześniej według GUS, przeciętna miesięczna pensja w Polsce wynosi obecnie 3823 zł brutto. Tymczasem 2/3 Polaków zarabia poniżej tej kwoty? Jak to możliwe? Kwestia sposobu liczenia. Do wyliczenia średniej krajowej bierze się pod uwagę tylko pensje pracowników w przedsiębiorstwach zatrudniających co najmniej 10 osób oraz tylko pracowników zatrudnionych w oparciu umowę o pracę. A więc nie wlicza się pracowników z umową zlecenie, o dzieło czy chociażby pracujących w firmach z liczbą pracowników 1-9.

Inny przykład "zmniejszenia biedy" widzimy na schemacie poniżej:

Strony z których korzystałem pisząc ten wpis:

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz