Social Icons

wtorek, 3 listopada 2015

Eksperyment Johnsona - siła sugestii

W roku 1939 w Davenport w stanie Iowa został przeprowadzony wyjątkowo nieetyczny eksperyment na dzieciach, którego sprawcami byli znany i ceniony w USA logopeda Wendell Johson i jego studentka Mary Tudor. Celem badania było odkrycie przyczyn jąkania oraz udowodnienie wpływu perswazji na tę wadę wymowy. Miało ono też potwierdzić, że poprzez sugestię można wywołać jąkanie u zdrowych ludzi. Do eksperymentu wybrano 22 dzieci, wszystkie pochodziły z jednego domu dziecka. Tylko 10 z nich jąkało się naprawdę przed rozpoczęciem testów.



W eksperymencie pomagało Johnsonowi 6 studentów, jednak decydującą rolę odegrała w nim Mary Tudor, która pisała pracę dyplomową u Johnsona. To ona podjęła się zastosowania środków perswazji w praktyce. Studentka co kilka tygodni pojawiała się w sierocińcu i na osobności rozmawiała z każdym dzieckiem z osobna około 45 minut. Samym dzieciom powiedziano, że pani przyjeżdża, by pomóc im w wymowie. Uprzednio dzieci podzielono na dwie grupy. Te z pierwszej grupy Tudor cały czas chwaliła za poprawną mowę. Nawet jeśli się jąkały, zapewniała, że to tylko przejściowe i że w rzeczywistości mówią bardzo dobrze. Natomiast dzieciom z grupy drugiej Tudor powtarzała, że mówią źle. Nawet jeśli w ogóle się nie jąkały, przekonywała, że wkrótce będą. Zwracała uwagę na każde nawet najdrobniejsze przejęzyczenie.

Efekty "terapii" u zdrowych dzieci przyszły bardzo szybko. Już po drugiej wizycie kobiety, bardzo trudno było namówić je do mówienia. Dzieci odmawiały wypowiadania się na zajęciach. Inne, jak Mary Korlaske, która miała wtedy 12 lat, zaczęły się jąkać. Dzieci, które nigdy nie miały kłopotów z porozumiewaniem, teraz przezywano w szkole od "jąkał". Choć badania nie trwały długo, bo tylko przez 6 miesięcy, nie ma wątpliwości, że poczyniły naprawdę duże szkody w psychice dzieci, które stały się mniej pewne siebie.

Johson miał dobre intencje, chciał pomóc osobom jąkającym się i opracować skuteczną terapię na tę wadę wymowy, co ciekawe sam na nią cierpiał. Niestety jego eksperyment przyniósł fatalne konsekwencje dla dzieci, którym problemy z mówieniem i obniżona samoocena zniszczyły życie. Z tego względu nie mógł opublikować wyników swoich badań, bał się porównań z nazistami przeprowadzających w tamtym okresie szereg okrutnych doświadczeń na ludziach w czasie II wojny światowej. Eksperyment Johsona przez studentów nazywany był "Monster Study" (potworne badania).

Wspomniana wcześniej Mary Korlaske (jedna z ofiar eksperymentu) nigdy nie wybaczyła Mary Tudor tego, co z nią zrobiła, pozbawiając ją wiary w siebie i powodując u niej nawyk jąkania w kryzysowych sytuacjach. Po latach Korlaske wysłała do Tudor list, w którym nazwała ją nazistką i potworem. Napisała także: "Pamiętam twoją twarz, to, że byłaś dla mnie miła i wyglądałaś jak moja mama. Ale byłaś tam po to, by zniszczyć moje życie". Badacze mieli ogromne wyrzuty sumienia z powodu konsekwencji swojego eksperymentu. Po jakimś czasie Mary Tudor powróciła do domu dziecka, by przeprowadzić terapię, która miała zniwelować skutki poprzedniej. Starała się przekonywać dzieci, że nigdy się nie jąkały. W głębi serca wiedziała, że swoim zachowaniem uczyniła im szkodę, wierzyła, jednak że można cofnąć następstwa testów. Przed swoją śmiercią Tudor wyznała, że żałuje tego, co się stało. Przyznała, iż wraz z Johnsonem powinni zrobić więcej, by naprawić swoje błędy. Po wojnie Tudor pracowała jako logopeda w szkołach. Jej uspokajający i przekonywający głos dobrze wpływał na postępy u dzieci. Oczywiście tym razem jednak nikomu nie wmawiała, że się jąka.

Prawda o okrutnym eksperymencie wyszła na jaw dopiero w 2001 roku za sprawą artykułu w dzienniku "San Jose Mercury News". Co ciekawe, niektórzy badani nie zdawali sobie sprawy, że padli ofiarą eksperymentu. W 2007 roku 6 dzieci, które były królikami doświadczalnymi, otrzymało odszkodowanie w wysokości 925 tysięcy dolarów. Niektórzy przez całe życie borykali się z jąkaniem, inni mieli trudności w szkole oraz stali się zamknięci w sobie.

Mimo swoich fatalnych konsekwencji eksperyment udowodnił jak wielka potrafi być siła sugestii, osoba zdrowa może zacząć się jąkać tylko dlatego że zostało to jej wmówione. Dodatkowo na sugestie wyjątkowo podatne są dzieci a zaniżana samoocena w dzieciństwie rzutuje na całe życie. Badanie nie wyjaśniło jednak pełni przyczyn jąkania się, np. tego dlaczego niektórzy jąkają się od urodzenia.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz