Social Icons

niedziela, 20 marca 2016

Metodologia Austriackiej Szkoły Ekonomii

Austriacka Szkoła Ekonomii - to szkoła ekonomiczna powstała w XIX wieku, założona przez austriackich ekonomistów: Carla Mengera, Eugena von Böhm-Bawerka i Friedricha von Wiesera. Na przestrzeni lat przeżyła prawdziwy rozwój, w XX wieku dzięki takim ekonomistom jak Ludwig von Mises, Friedrich August von Hayek, Murray Rothbard czy Henry Hazlitt. Dziś tradycja szkoły austriackiej jest kontynuowana przez takich ekonomistów jak: Hans-Hermann Hoppe, Jesus Huerta de Soto, Walter Block, czy Peter Schiff.

O ASE wspominałem już w postach na temat libertarianizmu, liberalizmu czy kryzysów gospodarczych.

Przewaga tej szkoły ekonomicznej nad innymi szkołami leży w wyjątkowo racjonalnej metodologii badań. Opiera się ona na tzw. prakseologii, czyli apriorycznej i dedukcyjnej nauki o celowym ludzkim działaniu. Słuszność oparcia metodologii badań ekonomicznych na prakseologii wynika z faktu, że rynek tworzą ludzie, a nie statystyki czy modele ekonometryczne. Trudno ustalić prawa ekonomii bez analizy ludzkiego działania i logicznych implikacji z niego wynikających.



















Metodologia szkoły austriackiej, pełny zarys 

Metodologia ASE charakteryzuje się:
  • antyempiryzmem: krytycznym podejściem do empirycznego testowania (weryfikowania lub falsyfikowania) teorii ekonomicznych;
  • dezaprobatą dla matematycznego modelowania zjawisk gospodarczych;
  • aprioryzmem: aprobatą dla dedukcyjnego budowania teorii ekonomicznych w oparciu o ustalone aksjomaty
  • indywidualizmem metodologicznym: przekonaniem, że analiza zjawisk społecznych powinna rozpoczynać się od badania zachowań jednostek
  • subiektywizmem metodologicznym: przekonaniem, że decydujący wpływ na zjawiska społeczne mają czynniki subiektywne: wiedza, przesądy, potrzeby i przekonania osób biorących udział w tych zjawiskach.
W wielkim uproszczeniu: empiryczne (doświadczalne) metody badawcze są uzasadnione dla nauk przyrodniczych takich jak: biologia, chemia, czy fizyka. Natomiast prakseologia, a tym samym ekonomia, podobnie jak logika i matematyka należą do nauk apriorycznych, których założeń nie można podważyć empirycznie, a ustala się je na drodze dedukcyjnego rozumowania.

Przykładem dedukcyjnego rozumowania jest wysnucie wniosku: Ponieważ Polska leży w Europie, każdy urodzony w Polsce jest Europejczykiem.

W kategoriach prakseologicznych (czyli dotyczących ludzkiego działania) można przykładowo wysnuć następuje wnioski: 
Działanie ludzkie polega na celowym dążeniu do osiągnięcia pożądanych celów za pomocą ograniczonych środków. Nikt nie może celowo nie działać. Każde działanie ma na celu poprawę subiektywnego stanu jednostki. Większa ilość określonego dobra jest ceniona wyżej niż mniejsza ilość tego samego dobra. Ludzie wolą satysfakcję osiągniętą wcześniej od satysfakcji osiągniętej później. Produkcja musi poprzedzać konsumpcję. To, co jest konsumowane obecnie, nie może być skonsumowane ponownie w przyszłości. Jeśli cena jakiegoś dobra spadnie, to ludzie będą je kupować w takiej samej lub większej ilości niż dotychczas. Ustalenie cen poniżej cen równowagi rynkowej spowoduje braki na rynku. Bez prywatnej własności środków produkcji nie istnieją ceny środków produkcji, a jeśli nie istnieją ceny środków produkcji, to niemożliwy jest rachunek kosztów.

Badając logiczne implikacje wynikające z ludzkiego działania można ustalić prawa ekonomii. Ludwig von Mises w swoim słynnym dziele "Ludzkie Działanie" wskazywał również istotną role tzw. katalaktyki, czyli mówiąc najprościej wywodzącej się z prakseologii nauki o ludzkiej wymianie. Pozwala ona na przykład ustalić dlaczego konsument jest gotowy zapłacić za dany towar, daną kwotę. A dzieje się tak dlatego, że w danej chwili ceni on określoną sumę pieniędzy mniej niż pożądany towar. Czyli wymienia mniej cenione dobro, na dobro wyżej cenione. Jak każde ludzkie działanie, jego działanie służy poprawie subiektywnego stanu z gorszego na lepszy. Dzięki temu możemy zrozumieć chociażby to, w jaki sposób kształtują się ceny na rynku.

Różnice w założeniach Austriackiej Szkoły Ekonomii a ekonomii głównego nurtu możemy zobaczyć w tabelii poniżej:

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz